Yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol çoğu zaman hiçbir belirti vermez, ama yıllar içinde kalp krizi, inme ve böbrek hastalığına zemin hazırlar. İyi haber şu: ikisi de ölçülebilir, izlenebilir ve etkili biçimde tedavi edilebilir.
Hipertansiyon
Muayenehanede tekrarlanan ölçümlerde 140/90 mmHg ve üzerindeki değerler yüksek tansiyon olarak kabul edilir; evde ölçülen değerler için sınır daha düşüktür. Tanıyı netleştirmek için ev ölçümleri ve gerektiğinde 24 saatlik ambulatuvar tansiyon takibi kullanılır. Genç yaşta ya da ilaçlara dirençli hipertansiyonda altta yatan nedenler araştırılır.
Kolesterol
Damar sertliğinde asıl hedef LDL kolesteroldür. Hedef değer herkes için aynı değildir: daha önce kalp krizi geçirmiş, stent takılmış ya da diyabeti olan kişilerde çok daha düşük LDL değerleri hedeflenir. Ailesel kolesterol yüksekliği olan kişilerde değerler genç yaşta bile çok yüksek olabilir ve erken tedavi gerektirir.
Tedaviyi kişisel risk belirler
Tedavi kararı yalnızca tek bir değere bakılarak verilmez. Yaş, cinsiyet, sigara, diyabet, aile öyküsü ve böbrek işlevleri birlikte değerlendirilerek on yıllık kalp-damar riski hesaplanır. Sitemizdeki risk hesaplama aracı bu değerlendirme hakkında fikir verir, ama yerine geçmez.
- Tansiyonu oturarak, 5 dakika dinlendikten sonra ölçün
- Ölçümden önceki yarım saatte kahve ve sigaradan kaçının
- Kolu kalp hizasında tutun, uygun boyda manşon kullanın
- Kolesterol ölçümü için çoğu durumda aç kalmak gerekmez
Yaşam tarzı ve ilaç tedavisi
Tuzun azaltılması, kilo verme, düzenli egzersiz, alkolün sınırlanması ve Akdeniz tipi beslenme hem tansiyonu hem de kolesterolü anlamlı ölçüde düşürür. Hedefe ulaşılamadığında ya da risk yüksek olduğunda ilaç tedavisi başlanır. İlaçlar genellikle uzun süre kullanılır; değerler normale geldiğinde kendi kendinize bırakmamanız önemlidir.
“Normal tansiyon ve kolesterol değerleri, ilacın işe yaradığını gösterir; ilacın artık gereksiz olduğunu değil.”
