Kalp yetmezliği, kalbin vücudun ihtiyaç duyduğu kanı yeterince pompalayamamasıdır. Adı korkutucu olsa da kalbin durduğu anlamına gelmez; bugün kullanılan tedavilerle hastaların büyük bölümü uzun yıllar iyi bir yaşam kalitesiyle yaşayabilir.
Kalp yetmezliği nedir?
Kalp kası zayıfladığında ya da sertleşip yeterince gevşeyemediğinde kan akciğerlerde ve bacaklarda birikmeye başlar. En sık nedenler geçirilmiş kalp krizi ve koroner arter hastalığı, uzun süre kontrolsüz kalan yüksek tansiyon, kalp kapak hastalıkları, ritim bozuklukları ve kalp kası hastalıklarıdır (kardiyomiyopati). Diyabet ve obezite de riski artırır.
Hangi belirtilerle ortaya çıkar?
Eforla artan nefes darlığı, düz yatınca nefes almakta zorlanma ve gece nefes darlığıyla uyanma tipik belirtilerdir. Ayak bileklerinde ve bacaklarda şişlik, kısa sürede kilo artışı, çabuk yorulma ve iştahsızlık da sık görülür.
- Dinlenirken de süren ya da hızla artan nefes darlığı
- Pembe köpüklü balgam
- 2–3 gün içinde 2 kilodan fazla kilo artışı
- Bayılma, göğüs ağrısı ya da çok hızlı çarpıntı
Tanı nasıl konur?
Muayene ve EKG’nin ardından en önemli tetkik ekokardiyografidir; kalbin pompalama gücü (ejeksiyon fraksiyonu), kapaklar ve kalp duvarları değerlendirilir. Kanda bakılan BNP ya da NT-proBNP değeri tanıyı destekler. Altta yatan nedeni bulmak için gerekirse koroner anjiyografi, kardiyak MR ya da ritim kaydı yapılır.
Tedavi seçenekleri
Son yıllarda kalp yetmezliği tedavisi büyük ilerleme kaydetti. Birlikte kullanılan birkaç ilaç grubu (beta blokerler, ARNI ya da ACE inhibitörleri, MRA ve SGLT2 inhibitörleri) hem şikâyetleri azaltır hem de hastaneye yatışı ve ölüm riskini belirgin şekilde düşürür. Vücutta biriken sıvı idrar söktürücülerle atılır.
Nedene yönelik tedavi de en az ilaçlar kadar önemlidir: tıkalı damarın açılması, bozuk kapağın onarılması ya da ritim bozukluğunun düzeltilmesi kalbin işlevini iyileştirebilir. Uygun hastalarda kalp pili veya şok cihazı (ICD) takılır.
“Kalp yetmezliğinde ilaçların dozu kademeli olarak artırılır; tedavinin tam etkisi ancak düzenli kontrollerle ortaya çıkar.”
Evde dikkat edilmesi gerekenler
Her sabah aynı koşullarda tartılmak, tuzu azaltmak, hekiminiz önerdiyse sıvı alımını sınırlamak ve ilaçlarınızı düzenli kullanmak en önemli adımlardır. Ağrı kesicilerin (özellikle NSAİİ grubu) kalp yetmezliğini kötüleştirebileceğini unutmayın. Uygun hastalarda kardiyak rehabilitasyon ve düzenli egzersiz efor kapasitesini artırır.










